Hiv & aids: wat is het?

Aids maakt elk jaar miljoenen slachtoffers, vooral onder jongeren. Maar wat is het eigenlijk voor ziekte? Gaat iedereen die aids krijgt eraan dood? En wat is het verschil tussen hiv en aids?

Wat is hiv?
Hiv is het virus dat aids veroorzaakt en de afkorting van humane immuno deficiency virus. Humane betekent 'menselijk' enimmuno deficiencystaat voor 'aantasting van de afweer'. Hiv tast de weerstand zo aan dat andere virussen en bacteriën hun gang kunnen gaan.

Dit komt omdat hiv onze witte bloedlichaampjes kapot maakt. Deze 'soldaatjes' hebben juist de taak om ons lichaam tegen indringers te beschermen. Als we bijvoorbeeld een griepje onder de leden hebben, gaan de witte bloedlichaampjes het gevecht aan met het griepvirus dat ons ziek maakt. De strijd kan wel een week of twee weken duren, maar uiteindelijk schakelen de witte bloedlichaampjes het griepvirus uit en worden we vanzelf weer beter. Het gevaarlijke van hiv is dat het de witte bloedlichaampjes kapot maakt, zodat het lichaam zich niet meer kan verdedigen. Aan hiv zelf gaat niemand dood, maar wie het heeft kan doodziek worden van virussen en bacteriën die voor andere mensen heel onschuldig zijn.

Wat is aids?
Pas als het afweersysteem zo ver is aangetast dat iemand infecties krijgt die bij gezonde mensen geen enkele kans zouden krijgen, spreken we van aids. Dat is ook weer een afkorting, van acquired immuno deficiency syndrome. Acquired betekent 'verworven' en wil zeggen dat het niet om een aangeboren aandoening gaat, maar om iets wat iemand later in het leven oploopt. Dat klopt trouwens niet altijd: baby's kunnen tijdens de geboorte of via de moedermelk met hiv geïnfecteerd raken.

De laatste drie woorden,immuno deficiency syndrome, geven aan dat aids niet één ziekte is, maar een syndroom, een verzameling van ziektes, dat wordt veroorzaakt door aantasting van het afweersysteem. Iemand die aan aids lijdt, heeft dus altijd hiv en is 'hiv-positief', ook wel 'seropositief' genoemd. Maar wie hiv heeft, hoeft helemaal geen aids te hebben.

Medicijnen
Er bestaat nog geen vaccin tegen hiv en er zijn al evenmin medicijnen die aids kunnen genezen. Wie eenmaal besmet is met hiv, raakt het nooit meer kwijt, tenminste niet zolang het wondermiddel waar wetenschappers zo hard naar zoeken nog niet is ontdekt.

Er zijn intussen wel medicijnen die ervoor zorgen dat je minder ziek wordt van hiv; de zogeheten hiv-remmers. Deze medicijnen moeten elke dag twee of drie keer stipt worden ingenomen, anders grijpt het hiv-virus meteen weer om zich heen. Hiv-remmers kunnen zware bijwerkingen veroorzaken, die niet iedereen kan verdragen. Het is dus altijd nog beter om niet geïnfecteerd te raken!

Voor de meeste mensen in arme landen zijn hiv-remmers veel te duur. En wie hiv-remmers wel kan betalen, moet vaak naar de dokter om zijn bloed te laten onderzoeken. Ook dat is in ontwikkelingslanden, waar de gezondheidszorg lang niet zo goed geregeld is als in westerse landen, voor veel mensen een te groot probleem.

Lees hier meer over de oorzaken en gevolgen en de aanpak.